Kleszcze – ochrona i zagrożenia związane z ugryzieniem

Kleszcze to jedne z najgroźniejszych pasożytów zewnętrznych atakujących nasze czworonogi, szczególnie w okresie od wiosny do jesieni. Te małe pajęczaki stanowią nie tylko uciążliwość, ale przede wszystkim niosą ze sobą poważne zagrożenie zdrowotne, przenosząc szereg niebezpiecznych chorób, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, a w skrajnych przypadkach nawet do śmierci psa. Dlatego każdy odpowiedzialny opiekun powinien znać zasady skutecznej ochrony przed kleszczami oraz wiedzieć, jak postępować w przypadku ich wykrycia.

Czym są kleszcze i jak atakują psy?

Kleszcze to pasożyty zewnętrzne należące do pajęczaków, które na wszystkich etapach swojego rozwoju odżywiają się krwią kręgowców. Najczęściej spotykane w Polsce gatunki, takie jak kleszcz pospolity (Ixodes ricinus), czekają na swoją ofiarę w wysokiej trawie, zaroślach i na niskich gałęziach drzew. Gdy zarejestrują przechodzące obok zwierzę, błyskawicznie wskakują lub spuszczają się na nie.

Po znalezieniu odpowiedniego miejsca na skórze psa, kleszcz wwierca w nią swój aparat gębowy i rozpoczyna proces pobierania krwi, który może trwać kilka dni. Podczas tego czasu pasożyt wprowadza do organizmu żywiciela toksyny, substancje zapobiegające krzepnięciu krwi oraz środki znieczulające, przez co proces żerowania jest zazwyczaj bezbolesny dla psa.

Choroby przenoszone przez kleszcze

Ugryzienie przez kleszcza zawsze wiąże się z ryzykiem przeniesienia groźnych chorób. W Polsce psy są narażone przede wszystkim na następujące schorzenia:

Babeszjoza (Babesioza)

To najczęstsza i najgroźniejsza choroba odkleszczowa u psów w naszym kraju. Wywoływana przez pierwotniaki Babesia canis, które atakują czerwone krwinki, prowadząc do ich zniszczenia i groźnej dla życia anemii. Objawy to gorączka, osłabienie, brak apetytu, ciemny mocz i żółtaczka. Nieleczona może prowadzić do śmierci.

Borelioza (choroba z Lyme)

Choroba bakteryjna wywoływana przez Borrelia burgdorferi, która atakuje stawy, nerwy i serce. Objawy to gorączka, kulawizna, sztywność stawów, brak apetytu i osłabienie. Może mieć przebieg bezobjawowy przez długi czas, co utrudnia diagnozę.

Anaplazmoza

Bakteryjna choroba atakująca płytki krwi i białe krwinki. Objawy obejmują gorączkę, osłabienie, brak apetytu, krwawienia i bóle stawów. Może prowadzić do poważnych powikłań neurologicznych.

Erlichioza

Choroba wywoływana przez bakterie atakujące białe krwinki. Charakteryzuje się gorączką, osłabieniem, brakiem apetytu, powiększonymi węzłami chłonnymi i krwawieniami. Może prowadzić do zapalenia opon mózgowych i nerek.

Odkleszczowe zapalenie mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych

Wirusowa choroba o przebiegu dwufazowym, charakteryzująca się gorączką i objawami grypopodobnymi, po których mogą wystąpić objawy neurologiczne.

Metody ochrony przed kleszczami

Skuteczna profilaktyka to podstawa dbania o zdrowie psa. Na rynku dostępnych jest kilka rodzajów preparatów przeciwkleszczowych:

Obroże przeciwkleszczowe

Wygodna i długotrwała metoda ochrony. Nowoczesne obroże, takie jak Foresto, zapewniają ochronę nawet przez 8 miesięcy. Działają poprzez uwalnianie substancji czynnej, która przenika do skóry i sierści, tworząc barierę ochronną. Są odporne na warunki atmosferyczne i wodoodporne.

Krople spot-on

Aplikowane bezpośrednio na skórę psa, zazwyczaj w okolicy karku. Zapewniają ochronę przez około miesiąc. Są skuteczne, ale wymagają regularnego powtarzania aplikacji.

Preparaty doustne (tabletki)

Nowoczesne rozwiązanie w postaci tabletek, które pies przyjmuje doustnie. Działają systemowo, zapewniając skuteczną ochronę. Przykładem może być preparat AdTab.

Spraye

Stosowane bezpośrednio na sierść psa przed spacerami. Wymagają częstszego aplikowania, ale są wygodne w użyciu, szczególnie przy okazjonalnych wyjściach na tereny wysokiego ryzyka.

Jak bezpiecznie usunąć kleszcza?

Jeśli mimo zastosowania profilaktyki znajdziesz kleszcza na swoim psie, ważne jest, aby usunąć go jak najszybciej i prawidłowo. Nieprawidłowe usuwanie może zwiększyć ryzyko przeniesienia chorób.

Przygotowanie do usuwania

• Przygotuj odpowiednie narzędzia: specjalne pęsety, haczyki lub lasso do kleszczy dostępne w aptekach

• Załóż jednorazowe rękawiczki

• Znajdź dobrze oświetlone, spokojne miejsce

• Uspokój psa

Proces usuwania krok po kroku

1. Odsłoń kleszcza – delikatnie rozchyl sierść wokół pasożyta

2. Chwyć kleszcza – użyj pęsety lub specjalnego narzędzia, chwytając kleszcza jak najbliżej skóry

3. Usuń pasożyta – jednym, stanowczym ruchem wykręć (nigdy nie wyrywaj) kleszcza

4. Zdezynfekuj miejsce – oczyść ranę środkiem dezynfekującym

5. Sprawdź kompletność – upewnij się, że kleszcz został usunięty w całości

Czego unikać

• Nie ściskaj odwłoka kleszcza

• Nie używaj tradycyjnych metod jak olej, benzynę czy zapałkę

• Nie wyrywaj kleszcza gwałtownym ruchem

• Nie dotykaj kleszcza gołymi rękami

Regularna kontrola i obserwacja

Codzienne sprawdzanie psa pod kątem obecności kleszczy to kluczowy element profilaktyki. Kleszcze najchętniej ukrywają się w miejscach o delikatnej skórze:

• Wokół uszu i za uszami

• Na szyi i pod obrożą

• W pachach

• W okolicy genitaliów

• Między palcami

• Na brzuchu

Szczepienia ochronne

Dostępne są szczepienia przeciwko niektórym chorobom odkleszczowym, szczególnie przeciwko babeszjozie. Nie zapobiegają one ugryzięciom, ale chronią przed rozwojem choroby. Decyzję o szczepieniu powinno się skonsultować z lekarzem weterynarii.

Kiedy udać się do weterynarza?

Natychmiastowa konsultacja weterynaryjna jest konieczna, gdy:

• Nie udało się usunąć kleszcza w całości

• Miejsce po ugryzieniu się zaczerwienia i jest opuchnięte

• Pies wykazuje objawy choroby: gorączkę, apatię, brak apetytu, kulawizny

• W ciemnym moczu pojawią się czerwone zabarwienie

• Wystąpią objawy neurologiczne

Ochrona przed kleszczami to niezbędny element odpowiedzialnej opieki nad psem. Regularne stosowanie preparatów przeciwkleszczowych, codzienne kontrole po spacerach oraz szybka reakcja w przypadku wykrycia pasożyta mogą uchronić naszego czworonoga przed poważnymi chorobami. Pamiętaj, że profilaktyka jest zawsze lepsza i tańsza niż leczenie, a wczesne wykrycie i usunięcie kleszcza znacznie zmniejsza ryzyko zakażenia. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości zawsze warto skonsultować się z lekarzem weterynarii, który pomoże dobrać odpowiednie metody ochrony dostosowane do indywidualnych potrzeb Twojego psa.